I love Zrenjanin portal

  • Zr oglasi
  • Univer export
  • Harmonija Zrenjanin
Vesti Zrenjanin

Vojničke tradicije našeg grada: Spomen-soba kasarne „Narodni heroj Svetozar Marković Toza”

Na osnovu odluke Ministarstva odbrane Republike Srbije, Komanda za razvoj Banatske brigade sa sedištem u Zrenjaninu je početkom 2017. godine započela rad na uređenju spomen-sobe u okviru kasarne „Narodni heroj Svetozar Marković Toza”; reč je zapravo o obnovi izložbene postavke koja je ranije već postojala u krugu kasarne, a koja je „rasformirana” u vreme kada je vojska nakratko napustila kasarnu (2006).

Nova postavka spomen-sobe je uređena u saradnji sa Istorijskim arhivom Zrenjanin, na osnovu bogate arhivske građe, periodike i fotomaterijala koji se čuva u fondovima i zbirkama ove ustanove. Najviše su korišćeni fondovi F. 3 Veliki Bečkerek, grad sa uređenim senatom 1769–1918 i F. 97 Gradsko poglavarstvo Bečkerek–Petrovgrad 1919–1941, koji i sadrže najviše podataka o kasarni. U koncipiranju postavke korišćen je hronološki pristup, kojim je obuhvaćen istorijat kasarne od njenog nastanka sredinom XIX veka do kraja Drugog svetskog rata.

Kasarna Carević Rudolf u Velikom Bečkereku

Akcenat pritom stoji na tri glavne vremenske etape u istorijskom razvoju kasarne:

PerSu marketi

1) Period 1859–1918. od njene izgradnje (1859) i svečanog otvaranja (4. oktobra 1860) godine pod nazivom Okružna i gradska bolnica „Carević Rudolf” na mestu nekadašnjeg rasadnika Torontalske županije. Nakon što nepunu deceniju od svog osnivanja objekat nije priveden svojoj izvornoj nameni, on je 1867. pretvoren u kasarnu, što će ostati do danas. Četvrt veka kasnije, uz velike napore gradskih vlasti, ona je proširena u periodu 1890/1892, kada je dobila izgled koji manjeviše ima i danas.

Dopunite kućni bužet, prodajte stvari koje vam ne trebaju, postavite besplatan ZR oglas već danas.

2) Međuratni period (1918– 1941). Izložbena postavka obrađuje ovaj period kroz bogato sačuvanu arhivsku građu, koja svedoči o promeni naziva kasarne („Kasarna kralja Petra”), smeštaju 27. i 25. pešadijskog puka vojske Kraljevine SHS/Jugoslavije i 1. samostalnog diviziona teške artiljerije Kraljevine Jugoslavije; te generalnu popravku i reparaciju kasarne krajem tridesetih i početkom četrdesetih godina prošlog veka, neposredno pred izbijanje Drugog svetskog rata. 3) Drugi svetski rat (1941–1944). Postavka se završava prikazom perioda Drugog svetskog rata i nemačke okupacije, kada je kasarna ponela ime Adolfa Hitlera.

Zapisnik o primopredaji prepravljene zgrade u Kasarni kralja Petra u Petrovgradu (IAZ, F. 97 Gradsko poglavarstvo Bečkerek-Petrovgrad 1919–1941, br. 4612/1941)

Pored istorijata kasarne i vojnih jedinica koje su u njoj bile stacionirane, izložbena postavka sadrži i obilje građevinskih nacrta i planova kasarne, koji su ostali sačuvani do danas u okviru posebne zbirke zrenjaninskog Arhiva (F. 1 Zbirka karata i planova 1753–1961). Sadržaje tridesetak panoa dopunjuje i odabrana građa Narodnog muzeja Zrenjanin (nadležni kustos: Vladislava Ignjatov), izložena u nekoliko vitrina, koja obuhvata vojničke uniforme i naoružanje. Ovakva koncepcija bila je uslovljena objektivnim tehničkim poteškoćama u vidu nedostatka prostora, usled čega je priča o zrenjaninskoj kasarni ostala nedovršena, a posetioci spomensobe uskraćeni za period od Drugog svetskog rata do današnjih dana. Ipak, postoji inicijativa i dobra volja da se ova priča u bližoj budućnosti nastavi, tim pre što će 2020. godine kasarna biti u prilici da obeleži svoj 160. rođendan.

Spomen-sobu je 17. novembra 2017, na Dan Komande za razvoj Banatske brigade i Dan oslobođenja grada u Prvom svetskom ratu otvorio brigadni general Jelesije Radosavljević, zajedno sa komandantom Banatske brigade pukovnikom Živicom Ognjanovim i predsednikom Skupštine Grada Zrenjanina Oliverom Mitrovićem. Kao svojevrsni „derivat” rada na pripremi spomen-sobe nastao je prilog pod nazivom Od Rudolfove bolnice do Tozine kasarne, koji je, u zajedničkom autorstvu Filipa Krčmara i Bojana Kojičića iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin, objavljen u 30. broju časopisa Građa za proučavanje spomenika kulture Vojvodine. U njemu su prikazani ne samo istorijat kasarne i bogate vojničke tradicije našeg grada, već i arhitektonske stilske karakteristike zbog kojih se ovaj objekat sa punim pravom može uvrstiti u riznicu lokalne graditeljske baštine.

Autor postavke: dr Filip Krčmar. Grafički dizajn i priprema za štampu: Danka Ječmenica. Datum otvaranja: 17. novembar 2017 (Dan Komande za razvoj Banatske brigade i Dan oslobođenja Velikog Bečkereka u Prvom svetskom ratu)

Napisao: Dr Filip Krčmar, istoričar, arhivista Istorijskog arhiva Zrenjanin

Izvor:  časopis „Zavičajac”, broj 34/35, godina: 2017/2018.

(www.zrenjaninskizavicajac.com)

Društvo zavičajaca Zrenjanina je nevladina, nestranačka, dobrovoljna i neprofitna organizacija osnovana na neodređeno vreme radi ostvarivanja ciljeva u oblasti očuvanja kulture, istorije, tradicije i svih drugih vrednosti Zrenjanina i okoline.

 

Prijavite se na našu mejling listu i besplatno jednom nedeljno stizaće Vam najvažnije vesti na mejl
  • Divider

  • Divider
Na vrh