I love Zrenjanin portal

  • Univer export
  • Kuća zdravlja
Aktuelno

Priče o Gradskoj kući (6) – Pantelićev sat

U holu na spratu, pred ulazom u Baroknu salu Gradske kuće, nalazi se neobičan „Pantelićev sat“.

Konstruisan je 1902. godine u čuvenoj zemunskoj zanatskoj radionici i livnici porodice Pantelić i jedinstven je po tome što njegov mehanizam, zahvaljujući posebnom sistemu prenosa kroz tavanicu zgrade, istovremeno pokreće četiri međusobno udaljena brojčanika – na samom satnom mehanizmu, u Baroknoj sali, na fasadama ka Županijskom parku i ka Trgu slobode.

Pantelićev sat

Brojčanik sata ka Gradskoj bašti

PerSu marketi

Livnica „Pantelić“ nastala je od male bravarske radionice koju je Đorđe Pantelić otvorio 1854. godine u svojoj porodičnoj kući u Zemunu. U njoj su se kovale brave i ključevi, gvozdene ograde za balkone, stepeništa i bašte i peći. Livnica je 1870. godine počela da proizvodi i zvona i toranjske satove za crkve i nајvažnije gradske palate, a ubrzo su njeni satovi počeli meriti vreme na crkvenim tornjevima širom Austrougarske monarhije. Zvona i satovi sa oznakom zemunske radionice do danas su u funkciji u više od 130 gradskih i seoskih hramova.

Jedinstveni mehanizam Pantelićevog sata u Gradskoj kući, s nazivom proizvođača i godinom izrade

Namenjen činovnicima u Županijskoj zgradi, ali i građanstvu van nje, Pantelićev sat je pokazivao identično vreme u Baroknoj sali, na balkonu vidljivom s gradskog trga, fasadi okrenutoj dvorištu zgrade i u samom holu, na satnom mehanizmu. Potreba za tačnim vremenom unutar i izvan zgrade, kao i simbolika njegovog „poklapanja“ i za vlast i za „glasačko telo“, doveli su do izrade takvog sata koji ostaje da prkosi vremenu kao zanimljivo tehničko dostignuće i muzejski eksponat, izložen očima radoznalaca i namernika u zrenjaninskoj Gradskoj kući.

Svakoga dana objavljujemo nove video vesti i reportaže iz Zrenjanina na našem Youtube kanalu, prijavite se.

Sat je do danas u funkciji, uz potrebu svakodnevnog mehaničkog navijanja posebnom polugom – kurblom. Poslednje „doterivanje“ i podešavanje satnog mehanizma obavljeno je početkom 2005. godine, zahvaljujući znanju i umeću zrenjaninskog zaljubljenika u satove, profesora Đule Feldešija.

Profesor Đula Feldeši prilikom opravke sata

Drugi sat u holu, od kovanog gvožđa, smešten nasuprot Pantelićevog, po svemu sudeći predstavlja poklon u znak zahvalnosti županijskim vlastima zanatlija koji su, nakon rekonstrukcije zgrade, dobili priliku da izrade dve gvozdene kapije. Na njemu nema nikakvih podataka o vremenu izrade, ali se na osnovu prethodno pomenutog pretpostavlja da je napravljen oko 1890. godine.

Izvor: zrenjanin.rs/Miodrag Grubački

Prijavite se na mejling listu i besplatno jednom nedeljno stizaće Vam najvažnije vesti na mejl prijavi se na newsletter.
  • Divider

  • Divider
Na vrh